Beschrijving conflict Hoe kwam het conflict tot stand? Vorig jaar ging ik als lesgever Frans op taalstage. De meerderheid van de kinderen was echter intern, wat betekende dat ik na de lesuren ook gewoon animator was. Ik maakte er kennis met een twaalfjarig meisje dat volop in haar pubertijd zat. Ik gaf geen les aan haar, maar door haar tegendraadse karakter had ik, net als elke andere animator, al eens een aanvaring met haar gehad. Ondanks de gemaakte afspraken rond het gebruik van gsm’s en mp3-spelers, kon ze zich hier niet aan houden. Zo kon ze er niet bij dat het slechts een uurtje per dag was toegestaan om de gsm’en of begreep ze niet dat het beluisteren van haar iPod bijzonder onbeleefd (tijdens de les) of asociaal (tijdens het eten) was. We hadden haar al meerdere malen gewaarschuwd rond het ongepaste gebruik van haar iPod en gedreigd dat ze hem zou moeten afgeven als haar gedrag niet zou veranderen. Op een avond ontplofte de bom. Na kort overleg met het animatorenteam hadden we beslist om haar iPod in beslag te nemen, aangezien ze nog steeds naar muziek luisterde wanneer het haar uitkwam. De scène die hierop volgde, hadden we echter niet kunnen voorspellen.
Hoe het conflict evolueerdeA. begon te tieren en te schelden. Ze schreeuwde dat we het recht niet hadden haar iPod af te nemen, we waren dieven, ze zou haar papa bellen en die zou ons een proces aandoen… Haar geraas was erg onsamenhangend, maar wat ik er uit opmaakte, was dat wij één voor één onmensen waren. A. haar gebrul lokte een heel legertje nieuwsgierigen die haar bijtraden en ons unaniem onrechtvaardig vonden. We waren te ver gegaan. De reactie van de leidende figuurA. was boos weggelopen en in de gang gaan zitten. Ik heb toen geprobeerd om met haar een gesprek te voeren en haar rustig uit te leggen waarom ze haar iPod kwijt was. Dit haalde echter niets uit en er ontketende zich een heftige discussie. A. haalde zeer scherp uit naar de animator die haar iPod had afgenomen. Ik heb die animator toen verdedigd en haar verduidelijkt dat het een beslissing was van alle animators. Ik moet toegeven, A. was een bijzonder mondig meisje dat voor elk argument een antwoord –al dan niet even rationeel en relevant- klaar had. Dat maakte dit conflict wel moeilijker omdat A. blijkbaar had besloten dat ze het laatste woord moest hebben. Daarvoor haalde ze het zwaar geschut boven, namelijk haar meest onbeschofte uitdrukkingen die haar woordenschat ‘rijk’ was. Ik heb toen onmiddellijk ingegrepen –ik vermoed iets te heftig-, en gezegd dat er in de Van Dale meer dan genoeg Nederlandse woorden stonden die je kon gebruiken om een fatsoenlijke discussie te houden. Als ze per se wou discussiëren en haar mening wou uitdrukken, kon ze dat doen in beschaafd Nederlands, zonder zich aan te stellen met haar geroep en taalgebruik dat beneden alle peil was. Zo niet, was het gesprek meteen afgelopen. De vele kijklustigen schrokken van mijn reactie en vanaf dat moment namen hun protesterende reacties af. A. trok zich daar niets van aan en herhaalde dan maar spontaan haar reeds aangehaalde argumenten. Toen ze in de mot had dat ze op minder en minder steun kon rekenen van haar medekampgenootjes, stak ze een tandje bij, wat zich uitte in een nog heftigere tirade. Deze discussie kon op zich nog doorgaan tot in het oneindige, waardoor ik toen heb gezegd dat met haar niet te discussiëren viel en ik had beschamend vond dat ze zo’n vertoning had opgevoerd, alleen maar omdat we haar gestraft hadden omdat ze de regels niet wou respecteren. Wat was het resultaat van deze interventie?Ik vermoed dat A. het niet gewoon was om veel tegenwind te krijgen. Ik leidde dit af aan de hand van haar aanhoudende gediscussieer en haar absolute streven om het laatste woord te halen. Het resultaat was dat A. ons voor de rest van het kamp straal genegeerd heeft. Als er iets moest gebeuren (borden afruimen, iets opruimen), deed ze dit steeds met een overdreven geblaas en draaide ze ostentatief met haar ogen. We zijn hier niet meer op ingegaan. Wat vond je van die reactie en hoe zou ik het (nu) zelf doen?A. haar reactie was enorm puberaal, maar omdat we een nieuw drama wouden vermijden, hebben we dit genegeerd. Ik weet eigenlijk niet hoe ik dit adequaat zou moeten aanpakken. Persoonlijk apprecieer ik het erg dat als ik terecht gewezen word, dat dit gestaafd wordt met rationele argumenten. Uit dit conflict blijkt dat deze aanpak niet altijd loont.... Vragen voor de andere cursisten
Had ik kordater moeten optreden in plaats van te blijven proberen onze motivatie uit te leggen? Hoe doe je dit dan? Hoe kan je iemand die zo kwaad is, snel kalmeren?
Reacties van andere groepsleden op deze gevalstudie
(Nico) Deze case illustreert volgens mij het belang van het maken van duidelijke én redelijke afspraken in het begin en van het consequent handelen volgens de gemaakte afspraken. Zo kan men bij het begin van de taalstage afspraken maken rond het gebruik van gsm en ipod, maar kan men best ook duidelijk vermelden dat de gsm of ipod zal afgenomen worden bij wijze van straf als de afspraken niet worden nageleefd. Vervolgens moet men ook consequent volgens de afspraken handelen: maximum één waarschuwing en daarna afnemen. Het meisje in deze case werd “meerdere malen gewaarschuwd” en er werd “gedreigd dat ze hem zou moeten afgeven”. Volgens mij hadden de animatoren vroeger kunnen ingrijpen.
Iemand die zo kwaad is snel kalmeren is natuurlijk erg moeilijk. Ik zou de persoon eerst laten uitrazen en zelf proberen om rustig te blijven en op een kalmerende toon te spreken. Als je echter zelf je stem verheft, barst er een machtsstrijd los, zeker omdat de situatie zich afspeelde onder het oog van veel kijklustigen. Daarom lijkt het mij ook beter om de persoon onder vier ogen te spreken, misschien reageert ze dan anders dan in groep.
Wat ik me ook afvraag bij deze case is of er gezegd werd aan het meisje wanneer ze haar ipod zou terugkrijgen vb. “Als je je de rest van de dag aan alle regels houdt en belooft dat je ook de regels rond het gebruik van gsm en ipod tijdens de rest van de stage zal respecteren, dan krijg je je ipod morgen terug.” Zo geef je aan welk (positief) gedrag je van haar verwacht en welke beloning ze daarvoor kan krijgen.
(DelphineN) Nico maakt volgens mij een heel goed punt door erop te wijzen de afspraken het begin zijn van een goede werking van een groep. Maar blijkbaar waren er duidelijke afspraken gemaakt, die dit conflict niet konden vermijden. Misschien moet je dan bij het maken van de afspraken nog een stap verder gaan en de leerlingen/cursisten/.. een blad laten ondertekenen met de regels op: zo heb je altijd een visueel sterk bewijs om overtreders op hun plaats te zetten: hen een door henzelf ondertekend blad voorleggen is immers veel sterker dan hen herinneren aan de mondeling gemaakte afspraken.
Ik vond de reactie van Hye-Sook sterk: ze heeft zich niet kwaad gemaakt en is niet zelf beginnen te roepen. Dat lijkt me inderdaad de gepaste reactie, omdat dit meisje in al haar pubergedrag duidelijk een conflict wou ontlokken en een scène wou maken: ze wou Hye-Sook als het ware uit haar tent lokken en uitdagen tot een felverhitte discussie. Daarom denk ik dat de beste reactie om zo iemand snel te kalmeren is: geen net de aandacht, waarop ze azen, ontzeggen; je gaat gewoon weg, negeert hem/haar en laat zo iemand best alleen even afkoelen, wanneer je doorhebt dat er toch geen zinnig woord mee te bespreken valt.
(Delphine D) Ik sluit mij aan bij Nico en Delphine op het vlak van afspraken maken in het begin. En, zoals Nico zegt, dan is het natuurlijk van groot belang dat je consequent handelt naar de gemaakte afspraken. Als je maar blijft "dreigen" of "waarschuwen", denkt dat meisje dat het er uiteindelijk toch niet van zal komen en dan is ze natuurlijk kwaad als je op een gegeven moment toch haar iPod wegneemt. Al die andere keren kon ze er wel mee wegkomen en nu niet, dat klopt toch niet? Als je van in het begin consequent ingrijpt als de regels verbroken worden, dan zal de reactie (hopelijk) minder erg zijn. En je moet er natuurlijk ook bij zeggen wat de voorwaarden zijn om de iPod terug te krijgen, anders kunnen ze je inderdaad vanalles beginnen verwijten. Dat komt dan ook weer samen met het consequent en duidelijk zijn in het maken van afspraken. Transparantie is belangrijk op dat vlak.
Wat het voor jullie ook moeilijker gemaakt heeft, is het feit dat het meisje gesteund werd door de groep. Ze voelde zich sterker en wilde daarom niet opgeven (om haar reputatie hoog te houden...). Toen ze voelde dat ze de steun kwijt geraakte, wilde ze die terug en moest ze natuurlijk heftiger reageren. Het was misschien gemakkelijker geweest, zoals Nico al aanhaalde, dat je haar apart van de groep aansprak. Dan zou ze zich niet willen bewijzen tegenover de groep en kon je misschien een redelijk(er) gesprek met haar voeren.
Als laatste opmerking wil ik nog zeggen dat je er goed aan gedaan hebt om zelf rustig te blijven en haar te laten bekoelen als je merkte dat ze toch niet voor rede vatbaar was. ...
(Inna) Zoals reeds vermeld was: duidelijke afspraken en zinvolle regels op voorhand bekendmaken is noodzakelijk. Dan weten de kinderen tenminste waaraan zich te houden.
Dat meisje heeft duidelijk alle grenzen overtreden. Jullie hebben zeer veel geduld gehad, hoor! Maar uiteindelijk kreeg A haar loontje. En terecht!!!
Ik hoop dat jullie A uitgelegd hebben waarom haar iPod in beslag genomen werd. En naar mijn mening was het overbodig dat je haar extra verklaringen gaf terwijl ze woedend was. Jij wou haar helpen om haar “verlies” te verlichten, je was zelf jong en volgde jouw emoties. Ik zou haar op dit moment alleen laten, want ze was te “heet” (fase 3 van stadia agressie) om jouw verstandige argumenten te begrijpen.
De storm was voorbij en ze deed haar werk “met overdreven geblaas”. Maar ze deed het!!! Jullie zijn niet op haar negerend gedrag ingegaan. Ik vind het prima!
Ik veronderstel dat dit zo mondig meisje, met dergelijke “rijke” woordenschat, van thuis niet zo veel manieren had meegekregen. Alhoewel er uitzonderingen genoeg zijn van brave kindjes die zich buitenshuis anders gedragen.
Jullie mochten volgens mij nog een officiële brief naar de ouders sturen met de beschrijving van haar daden en een verzoek om hun dochter te vragen “de gepaste taal” tijdens discussies te gebruiken. En nog een brochuurtje met het kampreglement in een enveloppe te steken kon zeker geen kwaad. Soms is het voor de ouders verrassend hoe “taalvaardig” hun kinderen zijn.
Wat de 2de vraag betreft: “Hoe kan je iemand die zo kwaad is, snel kalmeren?” kan ik het volgende adviseren: eerst en vooral zelf kalm blijven. Wij zijn meestal rustig in het begin van een conflict en willen het op een wijze manier oplossen. Maar naarmate de spanning stijgt en je onrechtvaardige, onaangename en brutale woorden hoort, heb je de neiging om dit gedoe onmiddellijk te stoppen en een persoon op zijn plaats te zetten. De afloop van de conflictsituatie hangt grotendeels van jouw reactie af. Het is aan jou als leerkracht om die geladenheid niet te laten escaleren en het conflict toe te dekken. Dus blijf verstandig en neem de situatie niet te persoonlijk op. Vaak bedoelt men niet zo kwaad wat hij/zij in woede zegt.
Dus wees kalm, laat de persoon in kwestie eventjes met rust, isoleer hem/haar, als het kan natuurlijk, en probeer daarna een constructieve dialoog met hem/haar op te bouwen. In bepaalde situaties kan je voorstellen om gevoelens op papier te zetten.
(Ilse) Ik ga volledig akkoord met het bovenstaande. Het is zo belangrijk om van bij de eerste kennismaking de regels mee te geven. De kinderen moeten weten wat er kan en wat er zeker niet kan. Thuis zullen de kinderen wellicht andere regels hebben, of helemaal geen, maar ze moeten ook leren begrijpen dat ze met een groep kinderen op kamp zijn en dat zij moeten luisteren naar de animatoren. Ik zou ook zeker duidelijk omschrijven wat de consequenties zijn van onaanvaardbaar gedrag of bij het overtreden van de regels. In het geval van de iPod zou ik zeker melden dat het in bepaalde omstandigheden niet gewenst is om naar de iPod te luisteren, en dan zou ik ook uitleggen waarom. Eenmaal ze de regels weten, dan zou ik er ook niet veel woorden meer aan vuil maken.
Volgens mij hebben jullie haar een beetje te veel speelruimte gegeven door haar meerdere malen te waarschuwen. Het aantal keren dat je waarschuwt, moet van bij het begin duidelijk zijn. Nu is deze situatie een beetje ontaard in een scheldtirade van haar kant. Ik begrijp dat er niet veel aan te vangen valt met een puberende boze twaalfjarige, maar toch heb je er heel goed aan gedaan om haar de reden uit te leggen. De reden moet ook geen ontelbare keren uitgelegd worden. Het meisje kende haar straf en ging daar niet mee akkoord. Ik vind het positief dat je een dialoog met haar bent aangegaan over de situatie, en dat je haar hebt terechtgewezen omdat ze een fout en negatief taalgebruik hanteerde. Dit toonde ook aan de rest van de groep dat je het meende en jij de persoon was met het meeste gezag. Jij was de animator, niet het meisje. Ikzelf zou in deze situatie korter op de bal proberen spelen, door in het begin de regels uit te leggen. Dan kan je later ook kordater en sneller optreden. Hierdoor worden sommige problemen in de kiem gesmoord en ontaarden ze niet in zo'n scheldtirades. Dit zal niet altijd lukken, maar het is toch al een duidelijkere aanpak vind ik. Als er toch een probleem ontstaan is, zou ik ingrijpen en ook uitleggen waarom deze beslissing genomen werd. Als er een boze reactie op volgt, dan heeft het ook geen nut om het meerdere malen te blijven uitleggen, want jij denkt dat je gelijk hebt en het kind voelt zich tekortgedaan en zal er alles aan doen om je hiervan te overtuigen met nutteloze argumenten. Zo zou ik gewoon zelf kalm blijven en even een time-out inlassen. Zo kan je zelf op adem komen, maar kan het kind ook even kalmeren en nadenken over wat er gebeurd is. Indien gewenst, kan je misschien na de time-out nog even samenzitten met het kind en zeker wijzen op positieve elementen van het kamp. Deze ene negatieve ervaring mag de rest van het kamp niet negatief beïnvloeden.
(Charlotte) Omgaan met iemand die zo woedend is is zeker niet evident. Het lijkt me een zeer delicate situatie te zijn, waarbij je goed moet opletten wat je zegt of doet. Wat je juist moet zeggen of doen is natuurlijk vaak onduidelijk, en afhankelijk van de grillen van de persoon die kwaad is wordt daar positief of negatief op gereageerd. Zoals hierboven al gezegd werd vind ik het in elk geval ook enorm belangrijk om kalm te blijven. We hebben gezien in de theorie dat vriendelijk gedrag een gelijkaardig effect heeft, dus zolang je zelf kalm en vriendelijk blijft doe je niets verkeerd. Ik denk dat je dat dan ook goed hebt gedaan in deze situatie, je bent vriendelijk gebleven en je bent niet zelf beginnen tieren of roepen. Op die manier lok je bijvoorbeeld ook geen agressie uit, wat natuurlijk ook belangrijk is voor je eigen veiligheid. Misschien had je minder moet ingaan op het zoeken naar rationele argumenten, en misschien had je haar gewoon kunnen ‘straffen’ en haar dan laten afkoelen, maar dit zou evengoed een averechts effect kunnen gehad hebben. Het meisje zou misschien nog kwader geworden zijn, maar dat kun je moeilijk vooraf weten. In elk geval vind ik ook het belangrijk dat je het conflict niet hebt laten doorgaan, en dat je op een gegeven moment duidelijk hebt gezegd dat ze moest stoppen met haar puberale gedrag. Daardoor is het conflict ook geëindigd, wat voor het meisje misschien ook wel een rustpauze betekende. Misschien voelde ze zich op dat moment al zodanig in een hoek gedrukt dat ze geen andere uitweg meer zag dan nog meer ruzie te zoeken, en zag ze geen mogelijkheid om op een normale manier met de monitoren te praten? Heb je achteraf dan nog geprobeerd om met haar te praten over haar uitval? Je zegt dat je in elk geval niet meer bent ingegaan op haar gezucht en geblaas als er iets moest gebeuren, maar misschien was het ook nuttig geweest om haar nog aan te spreken nadat ze was afgekoeld? Op die manier konden alle regels ook nog eens worden uitgelegd en kon je proberen om haar te laten inzien dat haar gedrag buitenproportioneel was?
Conclusie
Het is niet evident om met woedende mensen die zich tekortgeschoten voelen om te gaan. Ze zijn meestal erg onredelijk en reageren te emotioneel. Het venijn zit hem erin dat je nooit kan voorspellen hoe de persoon in kwestie zal reageren. Je kan een groot deel anticiperen op wat zal en kan volgen, maar meestal zijn mensen die koste wat het kost hun gelijk willen halen, waar het broodnodig is om enkele algemene regels te volgen. Dankzij de medecursisten kon ik de volgende vijf tips afleiden. Eerst en vooral kon ik uit de reacties op het conflict opmaken dat het noodzakelijk is om vanaf het begin duidelijke afspraken (cf. groepsregels) te maken waarnaar consequent gehandeld moet worden. Op die manier weten de leerlingen wat kan en wat niet en is er geen discussie mogelijk/nodig. Hier zijn we als animatorenteam in de fout gegaan, er waren inderdaad geen concrete afspraken gemaakt, met alle gevolgen vandien. Vervolgens werd beklemtoond dat het belangrijk is om in verhitte discussies steeds kalm te blijven. Geef de persoon in kwestie ook de kans om rustig te worden, verhef je stem niet, maar praat op een gemoedelijke toon. Anders is het immers onmogelijk om een constructieve dialoog te voeren. We zagen immers dat als de persoon die tegenover je staat zich dominant onvriendelijk opstelt, het erg verleidelijk is om jezelf te verdedigen en voor jezelf op te komen en submissief onvriendelijk te reageren. De kunst is dus om je dominant vriendelijk te gedragen en zelf initiatief te nemen om vragen te stellen zodat je opnieuw tot een goede verstandhouding komt. De medecursisten wezen ook op het feit dat je de persoon in kwestie ook het beste even afzondert om te voorkomen dat ze zich gesteund voelt door de groep of zich door de aanwezigheid van anderen nog extra stoer wil voordoen. Wanneer je met iemand onder vier ogen converseert, heeft dit meteen ook iets intiemers, iets vertrouwelijkers waardoor die persoon ook sneller tot rust kan komen. Dit is iets waar je op moet letten, want wanneer je je in zo’n situatie bevindt, verlies je al gauw het overzicht, waardoor het handig is om een paar gouden tips te onthouden, zoals iemand apart benaderen, om nog meer ‘drama’ of spektakel te vermijden. Ik heb ook geleerd dat ik moet oppassen met het blijven geven van argumenten, want als ik steeds inga op het geraas, dan creëer ik ruimte tot nog meer discussie. Dit is uiteraard niet de bedoeling. Het is nuttig om mee te geven waarom je iets doet, maar dat moet niet nodeloos herhaald worden. Wat ik tot slot nog een interessante opmerking vond, was dat ik achteraf eventueel nog eens had kunnen informeren of alles oké was met haar. Dit geeft een teken van sympathie en empathie, waardoor je ook een veel gemoedelijkere gesprekssituatie zal krijgen. Dat zou dan een moment kunnen zijn dat je nog even kan overlopen wat er precies gebeurd is toen. De kans zit er natuurlijk in dat de leerlinge nog steeds boos is, maar proberen kan geen kwaad. Ik wil hier graag nog aan toevoegen dat ik deze oefening erg interessant vond aangezien je een eigen conflictsituatie voorlegt aan zes mensen met een verschillende perceptie. Zo kreeg ik een rijkere visie op het conflict en erg kostbare tips....
Hoe kwam het conflict tot stand?
Vorig jaar ging ik als lesgever Frans op taalstage. De meerderheid van de kinderen was echter intern, wat betekende dat ik na de lesuren ook gewoon animator was. Ik maakte er kennis met een twaalfjarig meisje dat volop in haar pubertijd zat. Ik gaf geen les aan haar, maar door haar tegendraadse karakter had ik, net als elke andere animator, al eens een aanvaring met haar gehad. Ondanks de gemaakte afspraken rond het gebruik van gsm’s en mp3-spelers, kon ze zich hier niet aan houden. Zo kon ze er niet bij dat het slechts een uurtje per dag was toegestaan om de gsm’en of begreep ze niet dat het beluisteren van haar iPod bijzonder onbeleefd (tijdens de les) of asociaal (tijdens het eten) was. We hadden haar al meerdere malen gewaarschuwd rond het ongepaste gebruik van haar iPod en gedreigd dat ze hem zou moeten afgeven als haar gedrag niet zou veranderen. Op een avond ontplofte de bom. Na kort overleg met het animatorenteam hadden we beslist om haar iPod in beslag te nemen, aangezien ze nog steeds naar muziek luisterde wanneer het haar uitkwam. De scène die hierop volgde, hadden we echter niet kunnen voorspellen.
Hoe het conflict evolueerdeA. begon te tieren en te schelden. Ze schreeuwde dat we het recht niet hadden haar iPod af te nemen, we waren dieven, ze zou haar papa bellen en die zou ons een proces aandoen… Haar geraas was erg onsamenhangend, maar wat ik er uit opmaakte, was dat wij één voor één onmensen waren. A. haar gebrul lokte een heel legertje nieuwsgierigen die haar bijtraden en ons unaniem onrechtvaardig vonden. We waren te ver gegaan.
De reactie van de leidende figuurA. was boos weggelopen en in de gang gaan zitten. Ik heb toen geprobeerd om met haar een gesprek te voeren en haar rustig uit te leggen waarom ze haar iPod kwijt was. Dit haalde echter niets uit en er ontketende zich een heftige discussie. A. haalde zeer scherp uit naar de animator die haar iPod had afgenomen. Ik heb die animator toen verdedigd en haar verduidelijkt dat het een beslissing was van alle animators. Ik moet toegeven, A. was een bijzonder mondig meisje dat voor elk argument een antwoord –al dan niet even rationeel en relevant- klaar had. Dat maakte dit conflict wel moeilijker omdat A. blijkbaar had besloten dat ze het laatste woord moest hebben. Daarvoor haalde ze het zwaar geschut boven, namelijk haar meest onbeschofte uitdrukkingen die haar woordenschat ‘rijk’ was. Ik heb toen onmiddellijk ingegrepen –ik vermoed iets te heftig-, en gezegd dat er in de Van Dale meer dan genoeg Nederlandse woorden stonden die je kon gebruiken om een fatsoenlijke discussie te houden. Als ze per se wou discussiëren en haar mening wou uitdrukken, kon ze dat doen in beschaafd Nederlands, zonder zich aan te stellen met haar geroep en taalgebruik dat beneden alle peil was. Zo niet, was het gesprek meteen afgelopen. De vele kijklustigen schrokken van mijn reactie en vanaf dat moment namen hun protesterende reacties af. A. trok zich daar niets van aan en herhaalde dan maar spontaan haar reeds aangehaalde argumenten. Toen ze in de mot had dat ze op minder en minder steun kon rekenen van haar medekampgenootjes, stak ze een tandje bij, wat zich uitte in een nog heftigere tirade. Deze discussie kon op zich nog doorgaan tot in het oneindige, waardoor ik toen heb gezegd dat met haar niet te discussiëren viel en ik had beschamend vond dat ze zo’n vertoning had opgevoerd, alleen maar omdat we haar gestraft hadden omdat ze de regels niet wou respecteren.
Wat was het resultaat van deze interventie?Ik vermoed dat A. het niet gewoon was om veel tegenwind te krijgen. Ik leidde dit af aan de hand van haar aanhoudende gediscussieer en haar absolute streven om het laatste woord te halen. Het resultaat was dat A. ons voor de rest van het kamp straal genegeerd heeft. Als er iets moest gebeuren (borden afruimen, iets opruimen), deed ze dit steeds met een overdreven geblaas en draaide ze ostentatief met haar ogen. We zijn hier niet meer op ingegaan.
Wat vond je van die reactie en hoe zou ik het (nu) zelf doen?A. haar reactie was enorm puberaal, maar omdat we een nieuw drama wouden vermijden, hebben we dit genegeerd. Ik weet eigenlijk niet hoe ik dit adequaat zou moeten aanpakken. Persoonlijk apprecieer ik het erg dat als ik terecht gewezen word, dat dit gestaafd wordt met rationele argumenten. Uit dit conflict blijkt dat deze aanpak niet altijd loont....
Vragen voor de andere cursisten
Had ik kordater moeten optreden in plaats van te blijven proberen onze motivatie uit te leggen? Hoe doe je dit dan?
Hoe kan je iemand die zo kwaad is, snel kalmeren?
Reacties van andere groepsleden op deze gevalstudie
(Nico) Deze case illustreert volgens mij het belang van het maken van duidelijke én redelijke afspraken in het begin en van het consequent handelen volgens de gemaakte afspraken. Zo kan men bij het begin van de taalstage afspraken maken rond het gebruik van gsm en ipod, maar kan men best ook duidelijk vermelden dat de gsm of ipod zal afgenomen worden bij wijze van straf als de afspraken niet worden nageleefd. Vervolgens moet men ook consequent volgens de afspraken handelen: maximum één waarschuwing en daarna afnemen. Het meisje in deze case werd “meerdere malen gewaarschuwd” en er werd “gedreigd dat ze hem zou moeten afgeven”. Volgens mij hadden de animatoren vroeger kunnen ingrijpen.
Iemand die zo kwaad is snel kalmeren is natuurlijk erg moeilijk. Ik zou de persoon eerst laten uitrazen en zelf proberen om rustig te blijven en op een kalmerende toon te spreken. Als je echter zelf je stem verheft, barst er een machtsstrijd los, zeker omdat de situatie zich afspeelde onder het oog van veel kijklustigen. Daarom lijkt het mij ook beter om de persoon onder vier ogen te spreken, misschien reageert ze dan anders dan in groep.
Wat ik me ook afvraag bij deze case is of er gezegd werd aan het meisje wanneer ze haar ipod zou terugkrijgen vb. “Als je je de rest van de dag aan alle regels houdt en belooft dat je ook de regels rond het gebruik van gsm en ipod tijdens de rest van de stage zal respecteren, dan krijg je je ipod morgen terug.” Zo geef je aan welk (positief) gedrag je van haar verwacht en welke beloning ze daarvoor kan krijgen.
(DelphineN) Nico maakt volgens mij een heel goed punt door erop te wijzen de afspraken het begin zijn van een goede werking van een groep. Maar blijkbaar waren er duidelijke afspraken gemaakt, die dit conflict niet konden vermijden. Misschien moet je dan bij het maken van de afspraken nog een stap verder gaan en de leerlingen/cursisten/.. een blad laten ondertekenen met de regels op: zo heb je altijd een visueel sterk bewijs om overtreders op hun plaats te zetten: hen een door henzelf ondertekend blad voorleggen is immers veel sterker dan hen herinneren aan de mondeling gemaakte afspraken.
Ik vond de reactie van Hye-Sook sterk: ze heeft zich niet kwaad gemaakt en is niet zelf beginnen te roepen. Dat lijkt me inderdaad de gepaste reactie, omdat dit meisje in al haar pubergedrag duidelijk een conflict wou ontlokken en een scène wou maken: ze wou Hye-Sook als het ware uit haar tent lokken en uitdagen tot een felverhitte discussie. Daarom denk ik dat de beste reactie om zo iemand snel te kalmeren is: geen net de aandacht, waarop ze azen, ontzeggen; je gaat gewoon weg, negeert hem/haar en laat zo iemand best alleen even afkoelen, wanneer je doorhebt dat er toch geen zinnig woord mee te bespreken valt.
(Delphine D) Ik sluit mij aan bij Nico en Delphine op het vlak van afspraken maken in het begin. En, zoals Nico zegt, dan is het natuurlijk van groot belang dat je consequent handelt naar de gemaakte afspraken. Als je maar blijft "dreigen" of "waarschuwen", denkt dat meisje dat het er uiteindelijk toch niet van zal komen en dan is ze natuurlijk kwaad als je op een gegeven moment toch haar iPod wegneemt. Al die andere keren kon ze er wel mee wegkomen en nu niet, dat klopt toch niet? Als je van in het begin consequent ingrijpt als de regels verbroken worden, dan zal de reactie (hopelijk) minder erg zijn. En je moet er natuurlijk ook bij zeggen wat de voorwaarden zijn om de iPod terug te krijgen, anders kunnen ze je inderdaad vanalles beginnen verwijten. Dat komt dan ook weer samen met het consequent en duidelijk zijn in het maken van afspraken. Transparantie is belangrijk op dat vlak.
Wat het voor jullie ook moeilijker gemaakt heeft, is het feit dat het meisje gesteund werd door de groep. Ze voelde zich sterker en wilde daarom niet opgeven (om haar reputatie hoog te houden...). Toen ze voelde dat ze de steun kwijt geraakte, wilde ze die terug en moest ze natuurlijk heftiger reageren. Het was misschien gemakkelijker geweest, zoals Nico al aanhaalde, dat je haar apart van de groep aansprak. Dan zou ze zich niet willen bewijzen tegenover de groep en kon je misschien een redelijk(er) gesprek met haar voeren.
Als laatste opmerking wil ik nog zeggen dat je er goed aan gedaan hebt om zelf rustig te blijven en haar te laten bekoelen als je merkte dat ze toch niet voor rede vatbaar was.
...
(Inna) Zoals reeds vermeld was: duidelijke afspraken en zinvolle regels op voorhand bekendmaken is noodzakelijk. Dan weten de kinderen tenminste waaraan zich te houden.
Dat meisje heeft duidelijk alle grenzen overtreden. Jullie hebben zeer veel geduld gehad, hoor! Maar uiteindelijk kreeg A haar loontje. En terecht!!!
Ik hoop dat jullie A uitgelegd hebben waarom haar iPod in beslag genomen werd. En naar mijn mening was het overbodig dat je haar extra verklaringen gaf terwijl ze woedend was. Jij wou haar helpen om haar “verlies” te verlichten, je was zelf jong en volgde jouw emoties. Ik zou haar op dit moment alleen laten, want ze was te “heet” (fase 3 van stadia agressie) om jouw verstandige argumenten te begrijpen.
De storm was voorbij en ze deed haar werk “met overdreven geblaas”. Maar ze deed het!!! Jullie zijn niet op haar negerend gedrag ingegaan. Ik vind het prima!
Ik veronderstel dat dit zo mondig meisje, met dergelijke “rijke” woordenschat, van thuis niet zo veel manieren had meegekregen. Alhoewel er uitzonderingen genoeg zijn van brave kindjes die zich buitenshuis anders gedragen.
Jullie mochten volgens mij nog een officiële brief naar de ouders sturen met de beschrijving van haar daden en een verzoek om hun dochter te vragen “de gepaste taal” tijdens discussies te gebruiken. En nog een brochuurtje met het kampreglement in een enveloppe te steken kon zeker geen kwaad. Soms is het voor de ouders verrassend hoe “taalvaardig” hun kinderen zijn.
Wat de 2de vraag betreft: “Hoe kan je iemand die zo kwaad is, snel kalmeren?” kan ik het volgende adviseren: eerst en vooral zelf kalm blijven. Wij zijn meestal rustig in het begin van een conflict en willen het op een wijze manier oplossen. Maar naarmate de spanning stijgt en je onrechtvaardige, onaangename en brutale woorden hoort, heb je de neiging om dit gedoe onmiddellijk te stoppen en een persoon op zijn plaats te zetten. De afloop van de conflictsituatie hangt grotendeels van jouw reactie af. Het is aan jou als leerkracht om die geladenheid niet te laten escaleren en het conflict toe te dekken. Dus blijf verstandig en neem de situatie niet te persoonlijk op. Vaak bedoelt men niet zo kwaad wat hij/zij in woede zegt.
Dus wees kalm, laat de persoon in kwestie eventjes met rust, isoleer hem/haar, als het kan natuurlijk, en probeer daarna een constructieve dialoog met hem/haar op te bouwen. In bepaalde situaties kan je voorstellen om gevoelens op papier te zetten.
(Ilse) Ik ga volledig akkoord met het bovenstaande. Het is zo belangrijk om van bij de eerste kennismaking de regels mee te geven. De kinderen moeten weten wat er kan en wat er zeker niet kan. Thuis zullen de kinderen wellicht andere regels hebben, of helemaal geen, maar ze moeten ook leren begrijpen dat ze met een groep kinderen op kamp zijn en dat zij moeten luisteren naar de animatoren. Ik zou ook zeker duidelijk omschrijven wat de consequenties zijn van onaanvaardbaar gedrag of bij het overtreden van de regels. In het geval van de iPod zou ik zeker melden dat het in bepaalde omstandigheden niet gewenst is om naar de iPod te luisteren, en dan zou ik ook uitleggen waarom. Eenmaal ze de regels weten, dan zou ik er ook niet veel woorden meer aan vuil maken.
Volgens mij hebben jullie haar een beetje te veel speelruimte gegeven door haar meerdere malen te waarschuwen. Het aantal keren dat je waarschuwt, moet van bij het begin duidelijk zijn. Nu is deze situatie een beetje ontaard in een scheldtirade van haar kant. Ik begrijp dat er niet veel aan te vangen valt met een puberende boze twaalfjarige, maar toch heb je er heel goed aan gedaan om haar de reden uit te leggen. De reden moet ook geen ontelbare keren uitgelegd worden. Het meisje kende haar straf en ging daar niet mee akkoord. Ik vind het positief dat je een dialoog met haar bent aangegaan over de situatie, en dat je haar hebt terechtgewezen omdat ze een fout en negatief taalgebruik hanteerde. Dit toonde ook aan de rest van de groep dat je het meende en jij de persoon was met het meeste gezag. Jij was de animator, niet het meisje. Ikzelf zou in deze situatie korter op de bal proberen spelen, door in het begin de regels uit te leggen. Dan kan je later ook kordater en sneller optreden. Hierdoor worden sommige problemen in de kiem gesmoord en ontaarden ze niet in zo'n scheldtirades. Dit zal niet altijd lukken, maar het is toch al een duidelijkere aanpak vind ik. Als er toch een probleem ontstaan is, zou ik ingrijpen en ook uitleggen waarom deze beslissing genomen werd. Als er een boze reactie op volgt, dan heeft het ook geen nut om het meerdere malen te blijven uitleggen, want jij denkt dat je gelijk hebt en het kind voelt zich tekortgedaan en zal er alles aan doen om je hiervan te overtuigen met nutteloze argumenten. Zo zou ik gewoon zelf kalm blijven en even een time-out inlassen. Zo kan je zelf op adem komen, maar kan het kind ook even kalmeren en nadenken over wat er gebeurd is. Indien gewenst, kan je misschien na de time-out nog even samenzitten met het kind en zeker wijzen op positieve elementen van het kamp. Deze ene negatieve ervaring mag de rest van het kamp niet negatief beïnvloeden.
(Charlotte) Omgaan met iemand die zo woedend is is zeker niet evident. Het lijkt me een zeer delicate situatie te zijn, waarbij je goed moet opletten wat je zegt of doet. Wat je juist moet zeggen of doen is natuurlijk vaak onduidelijk, en afhankelijk van de grillen van de persoon die kwaad is wordt daar positief of negatief op gereageerd. Zoals hierboven al gezegd werd vind ik het in elk geval ook enorm belangrijk om kalm te blijven. We hebben gezien in de theorie dat vriendelijk gedrag een gelijkaardig effect heeft, dus zolang je zelf kalm en vriendelijk blijft doe je niets verkeerd. Ik denk dat je dat dan ook goed hebt gedaan in deze situatie, je bent vriendelijk gebleven en je bent niet zelf beginnen tieren of roepen. Op die manier lok je bijvoorbeeld ook geen agressie uit, wat natuurlijk ook belangrijk is voor je eigen veiligheid. Misschien had je minder moet ingaan op het zoeken naar rationele argumenten, en misschien had je haar gewoon kunnen ‘straffen’ en haar dan laten afkoelen, maar dit zou evengoed een averechts effect kunnen gehad hebben. Het meisje zou misschien nog kwader geworden zijn, maar dat kun je moeilijk vooraf weten. In elk geval vind ik ook het belangrijk dat je het conflict niet hebt laten doorgaan, en dat je op een gegeven moment duidelijk hebt gezegd dat ze moest stoppen met haar puberale gedrag. Daardoor is het conflict ook geëindigd, wat voor het meisje misschien ook wel een rustpauze betekende. Misschien voelde ze zich op dat moment al zodanig in een hoek gedrukt dat ze geen andere uitweg meer zag dan nog meer ruzie te zoeken, en zag ze geen mogelijkheid om op een normale manier met de monitoren te praten? Heb je achteraf dan nog geprobeerd om met haar te praten over haar uitval? Je zegt dat je in elk geval niet meer bent ingegaan op haar gezucht en geblaas als er iets moest gebeuren, maar misschien was het ook nuttig geweest om haar nog aan te spreken nadat ze was afgekoeld? Op die manier konden alle regels ook nog eens worden uitgelegd en kon je proberen om haar te laten inzien dat haar gedrag buitenproportioneel was?
Conclusie
Het is niet evident om met woedende mensen die zich tekortgeschoten voelen om te gaan. Ze zijn meestal erg onredelijk en reageren te emotioneel. Het venijn zit hem erin dat je nooit kan voorspellen hoe de persoon in kwestie zal reageren. Je kan een groot deel anticiperen op wat zal en kan volgen, maar meestal zijn mensen die koste wat het kost hun gelijk willen halen, waar het broodnodig is om enkele algemene regels te volgen. Dankzij de medecursisten kon ik de volgende vijf tips afleiden. Eerst en vooral kon ik uit de reacties op het conflict opmaken dat het noodzakelijk is om vanaf het begin duidelijke afspraken (cf. groepsregels) te maken waarnaar consequent gehandeld moet worden. Op die manier weten de leerlingen wat kan en wat niet en is er geen discussie mogelijk/nodig. Hier zijn we als animatorenteam in de fout gegaan, er waren inderdaad geen concrete afspraken gemaakt, met alle gevolgen vandien. Vervolgens werd beklemtoond dat het belangrijk is om in verhitte discussies steeds kalm te blijven. Geef de persoon in kwestie ook de kans om rustig te worden, verhef je stem niet, maar praat op een gemoedelijke toon. Anders is het immers onmogelijk om een constructieve dialoog te voeren. We zagen immers dat als de persoon die tegenover je staat zich dominant onvriendelijk opstelt, het erg verleidelijk is om jezelf te verdedigen en voor jezelf op te komen en submissief onvriendelijk te reageren. De kunst is dus om je dominant vriendelijk te gedragen en zelf initiatief te nemen om vragen te stellen zodat je opnieuw tot een goede verstandhouding komt. De medecursisten wezen ook op het feit dat je de persoon in kwestie ook het beste even afzondert om te voorkomen dat ze zich gesteund voelt door de groep of zich door de aanwezigheid van anderen nog extra stoer wil voordoen. Wanneer je met iemand onder vier ogen converseert, heeft dit meteen ook iets intiemers, iets vertrouwelijkers waardoor die persoon ook sneller tot rust kan komen. Dit is iets waar je op moet letten, want wanneer je je in zo’n situatie bevindt, verlies je al gauw het overzicht, waardoor het handig is om een paar gouden tips te onthouden, zoals iemand apart benaderen, om nog meer ‘drama’ of spektakel te vermijden. Ik heb ook geleerd dat ik moet oppassen met het blijven geven van argumenten, want als ik steeds inga op het geraas, dan creëer ik ruimte tot nog meer discussie. Dit is uiteraard niet de bedoeling. Het is nuttig om mee te geven waarom je iets doet, maar dat moet niet nodeloos herhaald worden. Wat ik tot slot nog een interessante opmerking vond, was dat ik achteraf eventueel nog eens had kunnen informeren of alles oké was met haar. Dit geeft een teken van sympathie en empathie, waardoor je ook een veel gemoedelijkere gesprekssituatie zal krijgen. Dat zou dan een moment kunnen zijn dat je nog even kan overlopen wat er precies gebeurd is toen. De kans zit er natuurlijk in dat de leerlinge nog steeds boos is, maar proberen kan geen kwaad.
Ik wil hier graag nog aan toevoegen dat ik deze oefening erg interessant vond aangezien je een eigen conflictsituatie voorlegt aan zes mensen met een verschillende perceptie. Zo kreeg ik een rijkere visie op het conflict en erg kostbare tips....